Hướng nghiệp-chọn nghề là vấn đề quan trọng trong cuộc đời của mỗi người. Bởi người chọn sai nghề, có thể sẽ không có tương lai tốt đẹp. Điều này càng có cơ sở khi thời gian gần đây nhiều sinh viên tốt nghiệp loại giỏi ngành “hot” của mấy năm trước nhưng... thất nghiệp. Tuy nhiên, cũng có nhiều người “rẽ ngang” và thành công nhờ áp dụng phương pháp chọn nghề “kiểu Mỹ”.
Bài 1: Cẩn thận... sai đường
Những thí sinh nộp nhiều hồ sơ đăng ký dự thi vào các trường đại học, cao đẳng (ĐH, CĐ) vẫn còn cơ hội theo đuổi niềm đam mê nếu xác định được đúng nghề phù hợp.DÀNH QUYỀN QUYẾT ĐỊNH CHO CON
Hiện việc hướng nghiệp tại các trường phổ thông Việt Nam mới dừng ở giới thiệu thông tin về các trường ĐH, CĐ và một số ngành nghề, bởi không có đội ngũ giáo viên chuyên trách công tác hướng nghiệp. Lo lắng cho con, chị Bích Liên, ở Trung Hòa-Nhân Chính (Hà Nội) đưa con đến một trung tâm tư vấn hướng nghiệp để được tư vấn. Chị khá hài lòng về cách thức trung tâm tư vấn cho con chị.Con chị được làm trắc nghiệm tính cách và gia đình được nghe giải thích về xu hướng tính cách của con. Chị Liên nói: Chúng tôi thường mắng con vì cháu hay để đồ bừa bãi nhưng các chuyên gia nói đó không hẳn là xấu. Với tính cách này, con phù hợp với các nghề sáng tạo hoặc nghệ thuật. Mà quả thực con tôi thích vẽ và vẽ rất đẹp, mỗi khi cầm cọ là say mê quên giờ giấc. Trước đó, chúng tôi hướng con theo ngành kỹ thuật để dễ bề lo “đầu ra” khi tốt nghiệp nhưng sau khi nghe tư vấn về, vợ chồng tôi dành quyền quyết định cho con.
Chọn nghề là vấn đề khó. Nếu các phụ huynh và cả học sinh sớm được tiếp cận với chuyên gia hướng nghiệp thì sẽ tránh được tình trạng lãng phí, mệt mỏi cho cả gia đình và xã hội. Tuy nhiên, với những thí sinh nộp nhiều hồ sơ đăng ký dự thi vào các trường ĐH, CĐ nhưng chưa quyết thi trường nào thì vẫn còn cơ hội để các phụ huynh giúp con được theo đuổi niềm đam mê.
TRẮC NGHIỆM SỞ TRƯỜNG TRƯỚC KHI CHỌN
Các quốc gia phát triển coi việc hướng nghiệp, chọn nghề là ưu tiên hàng đầu trước khi chọn trường học sau phổ thông. Như ở Mỹ, từ năm 1958, người ta đã bắt đầu xây dựng danh bạ nghề nghiệp được phân loại theo tính cách nghề nghiệp. Nghiên cứu của tiến sỹ Tâm lý John Holland, chỉ ra rằng, có 6 nhóm tính cách nghề nghiệp đặc trưng: 1. Hành động-thực tế; 2. Tư duy-nghiên cứu; 3. Sáng tạo-nghệ thuật; 4. Xã hội-hỗ trợ; 5. Chinh phục-lãnh đạo; 6. Ngăn nắp-tổ chức. Và thực tế, mỗi người bị chi phối bởi 2 đến 3 nhóm tính cách nổi trội.Chị Đỗ Anh Thư, chủ thương hiệu đào tạo làm mỹ phẩm Grandpa,s Garden-từng là biên tập viên truyền hình. Sau khi xác định mã tính cách nghề nghiệp của mình là AE (sáng tạo và chinh phục), chị quyết định nghỉ việc để chuyên tâm nghiên cứu sản xuất mỹ phẩm, một công việc cần nhiều sự sáng tạo và cho chị nhiều cảm hứng hơn. Chị khá thành công khi là người đi đầu trong việc hướng dẫn làm mỹ phẩm từ nguyên liệu tự nhiên.
Các phụ huynh nên cùng con tìm đọc sách “7 loại hình trí thông minh” với những kiểu trí thông minh cơ bản, mỗi kiểu là một cách sử dụng não bộ khác nhau. Mỗi kiểu đều có thể được phát triển và bồi đắp. Khái niệm rộng về trí thông minh giải thích tại sao có nhiều người hồi đi học, kết quả không cao nhưng lại rất thành công trong cuộc sống sau này.
Tương tự, anh Huy Thưởng là cử nhân quản trị kinh doanh du lịch, sau khi tốt nghiệp, đang phân vân về công việc, anh đã thử trắc nghiệm tính cách Holland Codes. Kết quả mã tính cách nghề của anh là SEC (xã hội-chinh phụctổ chức). Anh rời Hà Nội lên Phú Thọ thành lập trung tâm luyện thi ĐH. Sau 5 năm theo nghề mới, anh đã gặt hái được nhiều thành công.
Để chọn nghề theo phương pháp này, trước hết các học sinh cần làm một bài trắc nghiệm thống kê hành vi. Từ đó xác định bộ mã tính cách nghề nghiệp để tra cứu từ điển hoặc danh bạ nghề nghiệp (với một danh sách ngắn các nghề phù hợp). Sau đó, phụ huynh tìm hiểu kỹ về các nghề trong danh sách trên và lựa chọn. Tuy nhiên, phương pháp này có một hạn chế là chưa xét đến năng lực sở trường của người được tư vấn. Do đó, cần có thêm trắc nghiệm đánh giá năng lực để có kết quả chính xác hơn.
(Còn nữa)
http://www.thegioiphunu-pnvn.com.vn/Tin.aspx?varbaoid=2326&vartinid=13863&varnhomid=4
HOÀNG TRỌNG NGHĨA
(Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần Hướng nghiệp và Phát triển Giáo dục ICANDO)
